{"id":557,"date":"2021-01-28T07:36:12","date_gmt":"2021-01-28T06:36:12","guid":{"rendered":"http:\/\/kanalizacja.jaworzno.pl\/sokol\/?p=557"},"modified":"2021-01-28T07:36:12","modified_gmt":"2021-01-28T06:36:12","slug":"leki-w-sciekach-pierwsze-wyniki-sa-obiecujace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kanalizacja.jaworzno.pl\/sokol\/leki-w-sciekach-pierwsze-wyniki-sa-obiecujace\/","title":{"rendered":"Leki w \u015bciekach. Pierwsze wyniki s\u0105 obiecuj\u0105ce."},"content":{"rendered":"
\n
\n\t

W czerwcu 2020 roku, po blisko trzy miesi\u0119cznej przerwie spowodowanej pandemi\u0105 COVID-19, swoj\u0105 prac\u0119 wznowi\u0142a stacja naukowo badawcza zlokalizowana na Oczyszczalni \u015aciek\u00f3w Jele\u0144 D\u0105b w Jaworznie. Jej g\u0142\u00f3wnym celem i za\u0142o\u017ceniem jest ozonowanie \u015bciek\u00f3w oczyszczonych z zamiarem redukcji z nich farmaceutyk\u00f3w na poziomie 80-90% przy ca\u0142kowitym braku powstawania substancji kancerogennych. Chodzi o bezpieczne rozk\u0142adanie farmaceutyk\u00f3w do zwi\u0105zk\u00f3w nieaktywnych. Dzi\u0119ki temu do \u015brodowiska naturalnego wprowadzane zostaj\u0105 oczyszczone \u015bcieki, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 bezpieczne dla \u015brodowiska wodnego. To pierwsza tego typu stacja oraz projekt badawczy w Polsce.
Przy obecnym tempie \u017cycia ma\u0142o kto wyobra\u017ca sobie funkcjonowanie bez farmaceutyk\u00f3w. Na b\u00f3l g\u0142owy czy staw\u00f3w, na katar czy gor\u0105czk\u0119 zalecana jest tabletka. Nie profilaktyka i zapobieganie, a lecznicza pigu\u0142ka. Wskutek marketingowych zach\u0119t, \u015bwiadomie b\u0105d\u017a nie, za\u017cywamy coraz wi\u0119cej lek\u00f3w i r\u00f3\u017cnych medykament\u00f3w. Spo\u015br\u00f3d najcz\u0119\u015bciej kupowanych grup lekowych wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 leki przeciwb\u00f3lowe dost\u0119pne bez recepty. Ten wzrost spo\u017cycia farmaceutyk\u00f3w stawia wyzwanie przed firmami komunalnymi, kt\u00f3re s\u0105 odpowiedzialne za oczyszczanie \u015bciek\u00f3w miejskich i szukaj\u0105, podobnie jak naukowcy na ca\u0142ym \u015bwiecie, skutecznego sposobu usuwania \u015brodk\u00f3w farmaceutycznych ze \u015bciek\u00f3w.
\u2013 Poziom st\u0119\u017cenia farmaceutyk\u00f3w w \u015bciekach komunalnych w po\u0142\u0105czeniu z tradycyjnymi metodami oczyszczania \u015bciek\u00f3w, nie zapewnia wysokiej efektywno\u015bci usuwania tych zwi\u0105zk\u00f3w ze \u015bciek\u00f3w. St\u0105d w Jaworznie od ponad roku dzia\u0142a unikatowy na skal\u0119 \u015bwiatow\u0105 oraz pierwszy w Polsce projekt naukowo-badawczy pod nazw\u0105 \u201eOpracowanie innowacyjnej metody usuwania farmaceutyk\u00f3w ze \u015bciek\u00f3w\u201d \u2013 m\u00f3wi z dum\u0105 i zaanga\u017cowaniem jeden z pomys\u0142odawc\u00f3w projektu, Prezes naszych wodoci\u0105g\u00f3w J\u00f3zef Natonek. Projekt realizowany jest przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.
Pod koniec 2019 zamontowano i skalibrowano na jaworznickiej oczyszczalni wszystkie urz\u0105dzenia oraz elementy wchodz\u0105ce w sk\u0142ad ca\u0142ego uk\u0142adu technologicznego stacji badawczej. W specjalnych stalowych kontenerach, postawionych przy korycie wylotowym \u015bciek\u00f3w oczyszczonych, zamontowano instalacj\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 m.in. z: filtr\u00f3w piaskowych i w\u0119glowych, lamp UV, uk\u0142adu hydraulicznego, przetwornic do produkcji ozonu, sterownik\u00f3w oraz zbiornik\u00f3w kontaktowych, w kt\u00f3rych to zachodzi proces dawkowania i mieszania si\u0119 ozonu z oczyszczonymi \u015bciekami.
Ten pionierski uk\u0142ad do usuwania farmaceutyk\u00f3w, w swej budowie wykorzystuje tylko energi\u0119 elektryczn\u0105, eliminuj\u0105c jednocze\u015bnie konieczno\u015b\u0107 stosowania sztucznych zwi\u0105zk\u00f3w chemicznych w procesach pog\u0142\u0119bionego oczyszczania \u015bciek\u00f3w. Proces ozonowania uzale\u017cniony jest od r\u00f3\u017cnych warunk\u00f3w technicznych: zmienno\u015bci przep\u0142yw\u00f3w, temperatury, m\u0119tno\u015bci \u015bciek\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c w skr\u00f3cie technologia zastosowana na stacji wykorzystuje zjonizowane powietrze i prefiltracj\u0119 przed systemem ozonowania. Te dwa etapy s\u0142u\u017c\u0105 do stabilizacji proces\u00f3w ozonowania, przy zmiennej jako\u015bci \u015bciek\u00f3w spowodowanej np. warunkami pogodowymi. Procesy te pozwalaj\u0105 obni\u017cy\u0107 zu\u017cycie energii elektrycznej wykorzystywanej do generowania ozonu \u2013 t\u0142umaczy dr in\u017c. Robert Musza\u0144ski z firmy Wofil.
W styczniu 2020, tu\u017c po zabudowaniu stacji, pracownicy Wodoci\u0105g\u00f3w Jaworzno rozpocz\u0119li systematyczny pob\u00f3r i analiz\u0119 pr\u00f3bek \u015bciek\u00f3w przed i po procesie ich ozonowania. Jednak musia\u0142 on zosta\u0107 przerwany. Ju\u017c wtedy wyniki z dw\u00f3ch pierwszych miesi\u0119cy funkcjonowania stacji wskazywa\u0142y na optymistyczn\u0105 tendencj\u0119 redukcji takich farmaceutyk\u00f3w ze \u015bciek\u00f3w, jak: diklofenak \u2013 sk\u0142adnik lek\u00f3w przeciwzapalnych oraz sulfametaksazol i erytromycyna \u2013 farmaceutyki, kt\u00f3re s\u0105 baz\u0105 dla antybiotyk\u00f3w i mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na lekooporno\u015b\u0107.
Od pocz\u0105tku czerwca 2020 ponownie stacja zosta\u0142a uruchiomiona, wznawiaj\u0105c tym samym codzienny pob\u00f3r pr\u00f3bek \u015bciek\u00f3w. Po p\u00f3\u0142rocznych badaniach stwierdzono, \u017ce poziom erytromycyny utrzymywa\u0142 si\u0119 poni\u017cej poziomu oznaczalno\u015bci, czyli nie wyst\u0119powa\u0142 w podwy\u017cszonych st\u0119\u017ceniach w odp\u0142ywaj\u0105cych \u015bciekach po oczyszczalni, dlatego rozpocz\u0119to badania nad karbamazepin\u0105 zamiast nad erytromycyn\u0105. Karbamazepina wyst\u0119puje w lekach psychotropowych, przeciwdrgawkowych, wykorzystywanych m.in. do leczenia padaczki.
Zak\u0142adanym efektem prac badawczych jest usuwanie farmaceutyk\u00f3w ze \u015bciek\u00f3w na poziomie~85%. Efektywno\u015b\u0107 procesu w przypadku diklofenaku i sufametaksazolu si\u0119ga obecnie poziomu ~95% - dodaje dr in\u017c. Musza\u0144ski.
Ten pierwszy w Polsce program badawczy realizowany jest przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie. Projekt ma trwa\u0107 2 lata. Uczestnicy projektu tj. pracownicy Wodoci\u0105g\u00f3w i firmy Wofil oraz zesp\u00f3\u0142 naukowo badawczy przewiduj\u0105, \u017ce do tego czasu mo\u017cliwe b\u0119dzie wypracowanie pilota\u017cowego i skutecznego procesu oczyszczania \u015bciek\u00f3w z farmaceutyk\u00f3w, opartego g\u0142\u00f3wnie na ich ozonowaniu. Co wa\u017cne, procesu kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy za wz\u00f3r do opracowania og\u00f3lnopolskich przepis\u00f3w oraz norm i kt\u00f3ry z powodzeniem b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 stosowany i zaadoptowany na innych oczyszczalniach \u015bciek\u00f3w komunalnych.<\/p>\n<\/div>\n<\/div><\/div>